[#1: Edit Options>MightyAdsense>Adsense Code]
sigara paketleri üzerindeki resimler SÄ°GARANIN ZARARLARI KONUSUNA TÄ°RYAKÄ°LERÄ°N DÄ°KKATÄ°NÄ° DAHA FAZLA ÇEKMEYÄ° AMAÇLAYAN ”BÄ°RLEŞİK UYARI” SÄ°GARA PAKETLERÄ°NE GÄ°RÄ°YOR.
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) BaÅŸkanı Mehmet Küçük’ten alınan bilgiye göre, sigarada resimli uyarı dönemi yılbaşında baÅŸlıyor. TAPDK’nın bu konuda belirlediÄŸi takvim uyarınca, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren Türkiye’de üretilen ya da ithal edilen bütün sigara paketlerinde uyarı resimleri yer alacak. Yeni uygulama için firmalara, 1 yıllık geçiÅŸ dönemi süresi tanınacak. 31 Aralık 2009 tarihine kadar üretilen ve sadece yazılı uyarıların yer aldığı paketler, 1 Ocak-30 Haziran 2010 tarihleri arasında piyasaya verilebilecek. Eski paketler, 30 Haziran 2010′dan itibaren ise hiçbir ÅŸekilde piyasaya sürülemeyecek. Bu dönemde sadece baÅŸ bayii ve bayiler, ellerindeki sigaraların satışını yapacak. Bu ÅŸekilde, 2010 yılı içerisinde bir yandan firmaların yeni ürettiÄŸi resimli paketler piyasada bulunacak, diÄŸer yandan da stoklardaki sigaralar eritilecek.
14 UYARI RESMÄ°
BirleÅŸik uyarıda TAPDK’nın daha önce belirlediÄŸi 14 resim ve yazı, piyasaya arzına izin verilen dumansız tütün mamulleri dışındaki bütün ürünlerin en çok görülebilen geniÅŸ ön yüzeyine kapak açım ya da bandrol bitim noktasından baÅŸlamak üzere yerleÅŸtirilecek. En çok görülebilen geniÅŸ ön yüzey, önden açılan sert paketlerde paketin açıldığı yüzeyi, yumuÅŸak paketlerde ise en çok görülebilen yüzeylerden herhangi birini ifade edecek. Farklı paket tiplerinde ise birleÅŸik uyarının uygulanacağı en çok görülebilen geniÅŸ ön yüzey, baÅŸvuruların deÄŸerlendirilmesi sırasında Kurum tarafından belirlenecek. BirleÅŸik uyarılar, yer aldığı yüzeyin üst köşesine paralel olacak ÅŸekilde ve yüzeyde bulunan diÄŸer bilgiler ile aynı yönde konumlandırılacak. Bu uyarılar sabit ve silinemez olarak basılacak. Sigara dışındaki tütün mamullerinde de sökülemez nitelikte olması ÅŸartıyla yapıştırılabilecek.
PAKETÄ°N YÃœZDE 65′Ä°NÄ° KAPLAYACAK
BirleÅŸik uyarılar, tütün mamulleri paketlerinin en çok görülebilen geniÅŸ ön yüzeyinde dönüşümlü olarak bulunacak. BirleÅŸik uyarılar, sınır çizgisi ile birlikte toplam yüzeyin en az yüzde 65′ini kaplayacak. BirleÅŸik uyarılar, içerdiÄŸi metinsel veya görsel bileÅŸenlere hiçbir ÅŸekilde müdahale etmeyecek biçimde geniÅŸliÄŸi 3 mm’den az ve 4 mm’den daha büyük olmayacak siyah sınır çizgisi ile çerçevelenecek. Firmalar, üretim ve ithalat programlarını birleÅŸik uyarılardan her birinin 14 aylık dönem içerisinde yüzde 5 ve yüzde 9 arasında ve mamullerin her bir çeÅŸidinde ayrı ayrı görünmesini saÄŸlayacak ÅŸekilde planlayıp, uygulayacak. BirleÅŸik uyarılarda mavi, kırmızı, sarı ve siyah renkler kullanılacak. Uyarıların metinsel veya görsel bileÅŸenlerinin görünürlüğü, bandrol, pul, fiyat etiketi veya diÄŸer unsurlarca engellenemeyecek. BirleÅŸik uyarılar, yer aldığı yüzeyde paketin açılması ile zarar görmeyecek ÅŸekilde yerleÅŸtirilecek. BirleÅŸik uyarılardaki metinler Türkçe olarak yazılacak, yabancı terimlere yer verilmeyecek, helvetica yazı tipiyle basılı olacak, ilk harf hariç küçük harf kullanılacak.
YENÄ° PAKETLER TAPDK’NIN ONAYINDA
Bu arada, sigara firmaları, belirlenen 14 ayrı resim ve uyarı yazısına göre düzenledikleri yeni paketler için TAPDK’dan onay almaya baÅŸladı. Onay alan firmaların üretim bantlarını da yeni dizayna göre yenileyecekleri ve kısa süre sonra birleÅŸik uyarılı üretime geçecekleri belirtildi. TAPDK BaÅŸkanı Mehmet Küçük de, resimli uyarıların dünyada pek çok ülkede kullanıldığını, Brezilya, Belçika ve Romanya gibi ülkelerde uyarı resimlerinin hemen hemen tüm paketi kapladığını ifade etti. Türkiye’de de resimlerle tiryakileri, sigaranın zararları konusunda daha fazla uyarmak istediklerini kaydeden Küçük, ÅŸunları söyledi: ”AB uygulamalarını dikkate alarak birleÅŸik uyarı konusunda 14 resim belirledik. Firmalar, bu resimleri ve uyarı yazılarını sigara paketlerinde dönüşümlü olarak kullanacak. Bu ÅŸekilde 14 resim de, aynı markalarda yeralacak. 1 Ocak 2010′dan itibaren yeni ürünler birleÅŸik uyarı sistemi kapsamında piyasaya sürülmüş olacak. Ancak daha önce üretilen ve stoklarda bulunan sigaralar için bir geçiÅŸ süresi tanınacak. Bu ÅŸekilde, stoktaki sigara ve diÄŸer tütün mamullerinin belirli zaman diliminde satışına izin verilerek, bunların eritilmesi saÄŸlanacak. Bu takvime göre, 1 Ocak 2011′den itibaren piyasada tek bir uyarı resmi olmayan sigara paketi kalmayacak.”
RESÄ°MLÄ° UYARILAR ETKÄ°LÄ° OLUYOR
Bu arada, Türkiye’de halen 180 farklı sigara paketi bulunuyor. Resimli uyarı uygulamasıyla birlikte bütün paketler deÄŸiÅŸecek, baskı silindirleri yenilenecek. Bunun için firmaların her marka için TAPDK’dan ayrı ayrı onay alması gerekiyor. Belirli periyotlarda her bir markanın uyarı yazısı ve resimleri yenilenecek. Bu ÅŸekilde seçilen bütün uyarı yazısı ve resimler, sigara paketlerinde kullanılmış olacak. Tiryakilerin sigara paketlerindeki resimlerle uyarılması yöntemi, Ä°ngiltere, Belçika ve Romanya gibi Avrupa ülkelerinin yanı sıra Brezilya, Tayland ve Singapur gibi ülkelerde de etkin bir ÅŸekilde uygulanıyor. AB’nin de sigara paketlerinin üzerine uyarıcı resim konulması konusunda çeÅŸitli standartları bulunuyor. Ancak söz konusu uygulama, ülkelerin kendi tercihlerine bırakılıyor. AB’nin bu konudaki emsal resimlerinin sayısı da 42′yi buluyor. Türkiye, bu resimler arasından seçtiÄŸi 14 resim ile sigara içenleri resimlerle uyarmaya hazırlanıyor. AraÅŸtırmalar, uyarıcı resim uygulamasının, sigarayı bırakmada yüzde 20 oranında etkili olduÄŸunu ortaya koyuyor.
